Twee Continenten Verbinden
Hoe Chili’s Nieuwe President ENRICH in LAC een Nieuwe Impuls Kan Geven
Een conservatieve revolutie in Santiago ontmoet een van de meest ambitieuze Europa–Latijns-Amerika innovatiebrüggen ooit gebouwd.
INTERNATIONALE SAMENWERKING | INNOVATIE | LATIJNS-AMERIKA
eyesonguyana
Toen José Antonio Kast op de avond van 14 december 2025 het podium in Santiago bestapte en een juichende menigte toezwaaide met de Chileense vlag, dacht vrijwel niemand aan wetenschapsbeleid. Zijn campagne had gedraaid om veiligheidsmaatregelen, massale deportaties en economische bezuinigingen. Toch schuilt er in de consequenties van zijn klinkende verkiezingsoverwinning — Kast behaalde 58 procent van de stemmen ten koste van de communistische kandidaat Jeannette Jara, in een van de meest gepolariseerde verkiezingen in recente geschiedenis — een vraag van echte strategische betekenis: wat betekent de scherpe rechtswaartse koerswijziging van Chili voor een van zijn meest vooruitblikkende internationale partnerschappen?
Het antwoord blijkt verrassend positief.
Wat Is ENRICH in LAC?
ENRICH in LAC staat voor het Europese Netwerk van Onderzoeks- en Innovatiecentra en Hubs in Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied. Het netwerk vergemakkelijkt de toegang tussen Europa en Latijns-Amerika, en effent het pad voor partijen die zaken willen doen of sleutelcontacten willen leggen.
Het initiatief werd in 2017 gelanceerd als een door de Europese Commissie gefinancierd project onder het H2020-kaderprogramma, aanvankelijk onder de naam CEBRABIC en uitsluitend gericht op Brazilië. In 2021 breidde het programma uit naar Argentinië, Chili, Colombia en Uruguay.
Related Posts:
De missie van ENRICH bestaat erin onderzoeks- en handelskansen te creëren voor Europese organisaties op de Latijns-Amerikaanse markt, en de vraag naar Europese technologiediensten in Argentinië, Brazilië, Chili, Colombia en Uruguay aan te wakkeren. Het netwerk richt zich op grensdoorsnijdende thema’s — gezondheidsinnovatie, digitale transformatie, bio-economie, hernieuwbare energie en duurzame verstedelijking — die voor beide continenten van cruciaal belang zijn.
De opname van Chili was nooit toevallig. Het land munt al geruime tijd uit als innovatiehub in Latijns-Amerika. Chili is het enige Latijns-Amerikaanse land dat geassocieerd is met Eureka, het Europese intergouvernementele netwerk voor marktgericht onderzoek en ontwikkeling, waardoor het in aanmerking komt om Eureka-programma’s te leiden en er aan deel te nemen, waaronder het prestigieuze Eurostars-initiatief. Chili herbergt ook de Europese Zuidelijke Sterrenwacht, beschikt over een geavanceerd nationaal AI-beleid en heeft zich gepositioneerd als wereldleider op het gebied van hernieuwbare energie.
De Architectuur van Samenwerking
Wat ENRICH in LAC Chili biedt, is structureel — een bindweefsel tussen lokale startups, onderzoeksinstellingen en het bredere Europese innovatieëcosysteem. De diensten van ENRICH in LAC zijn ontworpen om kennis te vergroten en te delen binnen de Latijns-Amerikaanse, Caribische en Europese gemeenschap op het gebied van wetenschap, technologie en innovatie, zodat bedrijfs- en onderzoek-naar-markt-gemeenschappen innovatiesamenwerking met hun Europese en LAC-tegenhangers kunnen bevorderen en de zichtbaarheid van hun activiteiten, diensten en resultaten kunnen vergroten.
In de praktijk betekent dit dat Chileense ondernemers toegang krijgen tot Europese soft-landing-programma’s, medefinancieringsmogelijkheden onder Horizon Europa en directe koppeling met onderzoekscentra op het hele continent. Het dienstenpakket van ENRICH in LAC richt zich op het opbouwen van competenties in thematische gebieden zoals bio-economie, digitalisering, hernieuwbare energie en duurzame verstedelijking, maar ook op horizontale thema’s als capaciteitsopbouw voor internationale samenwerking en beheer van onderzoek en innovatie.
De EU-Chili-relatie heeft recent een nog sterkere institutionele basis gekregen. De tussentijdse handelsovereenkomst tussen de EU en Chili, ondertekend in december 2023, trad op 1 februari 2025 in werking. Ze schrapt de meeste resterende handelstarieven op goederen, vergemakkelijkt de dienstenhandel en maakt het eenvoudiger voor kleine ondernemingen om zaken te doen. Een vergadering van het Gemengd Stuurcomité in het kader van de bilaterale wetenschaps- en technologieovereenkomst EU-Chili vond in januari 2026 in Santiago plaats, een signaal dat de samenwerking geen hapering kende tijdens de politieke transitie.
Kast Ten Tonele: Een Rechtse Leider met een Pro-Business-Kompas
Chili maakte een beslissende rechtswaartse draai nadat Kast de presidentiële tweede ronde won, na een campagne die werd gedomineerd door angst over criminaliteit, migratie en economische onzekerheid. Kast behaalde meer dan 58 procent van de stemmen en won in alle zestien regio’s van het land.
Zijn ideologisch profiel — streng inzake immigratie, sociaal conservatief, ingebed in de wereldwijde rechtsegolf — lijkt misschien te botsen met een collaboratief, door de EU gefinancierd innovatie-initiatief. Een nauwkeuriger blik op Kasts economische filosofie vertelt echter een ander verhaal. Zijn vasthoudendheid aan Chili’s open-markteconomisch model tekent een scherp contrast met de meer protectionistische koers van andere radicaalrechtse regeringen. Beleggers merken op dat Kast vastbesloten is het vergunningsproces voor investeringen te vereenvoudigen — een chronische bottleneck die Europese bedrijven die voet willen zetten in Chili al jaren frustreert.
Kast trad aan met een reeks economische uitdagingen in het verschiet: trage groei, zwakke investeringen, stagnerende productiviteit, grote ongelijkheid, beperkte sociale mobiliteit en regionale kloven. Voor een president met deze problemen is ENRICH in LAC geen perifeer diplomatiek sieraad — het is een kant-en-klare motor voor het soort door de private sector gedreven, innovatiegestuurde groei dat zijn agenda vereist.
Waarom ENRICH in LAC Naadloos Aansluit bij Kasts Chili
Drie pijlers van het ENRICH in LAC-kader sluiten met opvallende precisie aan op Kasts uitgesproken economische prioriteiten.
Vrije-marktinnovatie. Kast heeft steevast de Chileense open-marktmodellen verdedigd. ENRICH in LAC is uitdrukkelijk geen staatssteunprogramma — het is een netwerk dat ondernemers en kmo’s in staat stelt wereldwijd te concurreren. Het matchmaking-platform, de soft-landing-diensten en de toegang tot Horizon Europa-financiering werken allemaal via marktmechanismen die een vrijemarktconservatieven zullen aanspreken.
Digitale transformatie. Chili’s techsector bloeit ongeacht wie aan de macht is. Amazon Web Services kondigde zijn voornemen aan om eind 2026 een nieuwe AWS-regio in Chili te lanceren, een cloudregioproject met een totale investering van 4 miljard dollar. De diepgaande focus van ENRICH in LAC op ICT en Industrie 4.0 positioneert het als een natuurlijke partner voor een Kast-administratie die op deze digitale golf wil meesurfen en bijkomend buitenlands kapitaal wil aantrekken.
Hernieuwbare energie. Dit is wellicht het meest overtuigende terrein van allemaal. Chili is een uitgelezen kandidaat voor een EU-energiepartnerschap: het beschikt over een aanzienlijk potentieel voor goedkope hernieuwbare elektriciteitsopwekking uit wind en zonne-energie, en koestert al de ambitie om tegen 2030 de goedkoopste producent van groene waterstof ter wereld te worden en tegen 2040 een van de drie grootste waterstofexporteurs. De EU en Chili hebben al een sterke samenwerking opgebouwd rond groene waterstof via het Horizon Europa-vlaggenschip voor waterstof, en via Mission Innovation fungeert Chili als co-leider van de Clean Hydrogen Mission.
Kast, een pragmaticus op economisch vlak, zou kansen laten liggen als hij deze partnerschappen links liet liggen.
De Weg Vooruit
Kast zal coalities moeten bouwen en concurrerende druk moeten beheersen. Chili dankt een groot deel van zijn sociale en economische ontwikkeling aan zijn diepe verankering in internationale instellingen en zijn uitgebreid netwerk van vrijhandels- en investeringsbeschermingsovereenkomsten — een strategisch beleid dat alle regeringen hebben gehandhaafd sedert de terugkeer van de democratie in 1990.
Chili heeft nu een president verkozen aan de rechterzijde die past bij een aantal andere leiders op het westelijk halfrond — naast Argentinië’s Javier Milei, Bolivia’s Rodrigo Paz en Ecuador’s Daniel Noboa. Deze regionale afstemming zou de EU-LAC-samenwerking weleens kunnen versterken in plaats van verzwakken: een blok van pro-markt, open-economiegoevernmenten zou best bereidwilliger kunnen zijn om het regelgevend klimaat te stroomlijnen dat grensoverschrijdende innovatie doet floreren.
Voor ENRICH in LAC vertegenwoordigt Chili onder Kast een kans, geen bedreiging. Een regering die gelooft in het verminderen van bureaucratie, het verwelkomen van buitenlandse investeringen en het laten groeien van de private sector, zal in dit Europese netwerk een partner vinden die exact dezelfde taal spreekt.
De brug tussen Santiago en Brussel werd over twee decennia zorgvuldig gebouwd. Als Kast zijn kaarten verstandig speelt, kan het volgende hoofdstuk het meest productieve ooit worden.
Noot: Dit artikel integreert een analyse van Kasts bekende beleidsstandpunten in relatie tot het kader van ENRICH in LAC. Toekomstige beleidsbeslissingen van zijn administratie betreffende het initiatief blijven speculatief in afwachting van officiële aankondigingen.